Wat is carnaval? Zo leg je het feest uit aan je kleinkind

Carnaval is een van de meest kleurrijke en vrolijke feesten die we in Nederland vieren. Vooral in het zuiden van ons land gaan hele dorpen en steden op de kop als carnaval nadert. Maar wat is carnaval nu precies? En hoe leg je dit feest uit aan je kleinkind? In dit artikel helpen we je op weg met heldere uitleg over carnavalstradities, perfect om te delen met de jongste generatie.

Wat is carnaval eigenlijk?

Carnaval is een feest dat elk jaar in februari of maart wordt gevierd, vlak voor de vastentijd begint. Vroeger moesten gelovige christenen veertig dagen vasten voordat Pasen werd gevierd. Dat betekende minder eten en geen vlees. Carnaval was de laatste kans om nog even uitbundig feest te vieren voordat deze sobere periode begon.

Het woord carnaval komt waarschijnlijk van het Latijnse "carne vale", wat "vaarwel vlees" betekent. Tegenwoordig vasten veel mensen niet meer, maar het carnavalsfeest is gebleven. Het is uitgegroeid tot een traditie vol plezier, muziek en samenzijn waar vooral in Limburg, Noord-Brabant en sommige delen van Gelderland uitbundig aan wordt meegedaan.

Voor kinderen is carnaval een magisch feest. Ze mogen zich verkleden, er is veel muziek en snoep, en iedereen is vrolijk. Het is een perfecte gelegenheid om samen met je kleinkind herinneringen te maken.

Waarom verkleden mensen zich met carnaval?

Een van de leukste dingen aan carnaval is natuurlijk het verkleden. Maar waarom doen we dat eigenlijk? Tijdens carnaval mogen mensen even iemand anders zijn. Een dokter wordt piraat, een onderwijzeres wordt prinses, en je kleinkind kan een superheld of een dier worden.

Deze traditie komt uit de middeleeuwen. Toen mochten gewone mensen even doen alsof ze rijk of belangrijk waren, en rijke mensen konden zich juist verkleden als arme mensen. Door een masker of een kostuum droegen mensen hun "normale" identiteit even niet. Iedereen was gelijk tijdens carnaval, ongeacht hun positie in de samenleving.

Voor kinderen is verkleden vooral ontzettend leuk. Het prikkelt hun fantasie en ze vinden het heerlijk om in een andere rol te kruipen. Als grootouder kun je samen met je kleinkind een kostuum maken of uitzoeken. Vraag wat hij of zij graag wil zijn en ga samen op pad naar de speelgoedwinkel of kijk wat je zelf kunt knutselen met materialen die je thuis hebt.

Wat is een carnavalsoptocht?

Een ander hoogtepunt van carnaval is de optocht. In veel plaatsen in het zuiden trekken kleurrijke praalwagens door de straten, begeleid door muziekgroepen en dansende feestvierders. Mensen langs de kant van de weg zwaaien, zingen mee en vangen snoep en kleine cadeautjes die vanaf de wagens worden gegooid.

Een carnavalsoptocht is eigenlijk een grote parade waar buurtverenigingen en carnavalsclubs maandenlang aan werken. Ze bouwen grote wagens, bedenken een thema en maken bijpassende kostuums. Sommige wagens zijn meters hoog en prachtig versierd met bloemen, lampjes en gekke figuren.

Voor kleinkinderen is zo'n optocht een overweldigende ervaring. De muziek, de drukte, de mooie wagens en al dat snoep maken grote indruk. Tip voor grootouders: neem een tasje mee om het snoep in op te vangen en zorg voor warme kleding, want carnaval is vaak nog fris. Kom ook op tijd om een goede plek te bemachtigen langs de route.

Wat betekent "Alaaf" en andere carnavalskreten?

Tijdens carnaval hoor je overal vrolijke kreten. De bekendste zijn "Alaaf" en "Helau". Maar wat betekenen deze woorden eigenlijk?

"Alaaf" wordt vooral geroepen in Limburg en betekent zoiets als "boven alles" of "leve carnaval". Het is een manier om enthousiasme te tonen en elkaar op te vrolijken. In sommige delen van Noord-Brabant roepen mensen "Helau", wat dezelfde functie heeft.

Daarnaast heeft elk carnavalsstadje vaak zijn eigen speciale kreet die hoort bij de tijdelijke carnavalsnaam van het dorp. Veel plaatsen krijgen namelijk tijdens carnaval een grappige fantasienaam. Maastricht wordt bijvoorbeeld Mestreech, Den Bosch wordt Oeteldonk en Tilburg heet Kruikenstad.

Je kunt je kleinkind uitleggen dat deze kreten een beetje zijn zoals "hoera!" roepen bij een verjaardag. Het hoort gewoon bij het feest en maakt iedereen blij. Oefen de kreet samen thuis, dan durft je kleinkind het ook op straat te roepen.

Carnaval vieren met je kleinkind: praktische tips

Wil je samen met je kleinkind carnaval vieren? Dan zijn hier nog enkele praktische tips. Begin klein als je kleinkind nog jong is. Een korte optocht of een kindercarnavalsfeest in het buurthuis is vaak minder overweldigend dan urenlang in een drukke stad staan.

Zorg voor een comfortabel kostuum dat niet te warm of te koud is. Kinderen moeten zich kunnen bewegen en eventueel naar het toilet kunnen. Neem drinken en een klein snackje mee, want met al die drukte kan het even duren voor je ergens iets kunt kopen.

Leg van tevoren uit wat je kleinkind kan verwachten: veel mensen, harde muziek, misschien wat enge maskers. Zo kan je kleinkind zich mentaal voorbereiden. En het belangrijkste: geniet samen van dit bijzondere Nederlandse feest. Carnaval draait om samenzijn, plezier maken en even alle zorgen vergeten. Perfect voor een onvergetelijke dag met je kleinkind.